Türk televizyon seyircisi en çok ne izliyor? Televizyon kanallarında en çok hangi diziler izleniyor? Televizyon kanalları en çok hangi programlardan gelir elde ediyor? Deloitte Türkiye tarafından gerçekleştirilen ‘Türkiye’de Dizi Sektörü’ araştırmasına göre Türkiye’de diziler ve dizi tekrarları gelir açısından TV kanalları için oldukça yüksek bir öneme sahip. Ülkemizden ihraç edilen dizilerden elde edilen gelir son beş yılda 15 kat artarken, günde yaklaşık 4 saatini televizyon karşısında geçiren izleyiciler en çok romantik dizileri tercih ediyor. Bununla birlikte sektörde çok hızlı bir tüketim de söz konusu; yayına başlayan dizilerin yarıdan fazlası sezon sonunu göremiyor.

Pastada En Büyük Pay Televizyonun

Her geçen gün dijital platformların önemi artsa da Türkiye’de reklam yatırımlarının yarısından fazlası televizyon mecrasına yapılıyor. Türk reklam sektöründeki pastadan en büyük pay yine televizyona gidiyor. Türkiye’de izleyiciler 2008 yılında günde ortalama 4,4 saat televizyon seyrederken; internetin hayatımızın her alanını kuşatması ve özellikle mobil teknolojilerinde yaşanan gelişmelere bağlı olarak, online video izleme oranının da etkisiyle bu rakamın günümüzde 3,9 saat civarlarına düştüğü görülüyor. Bu düşüşe rağmen Türkiye OECD ülkelerini televizyon izleme oranlarında sollamayı yine başardı. Günümüzde OECD ülkelerinde günlük ortalama TV izleme süresi 3,5 saat civarlarında. Dijital mecralara yapılan reklam yatırımlarında 2009 yılından bu yana yaşanan yıllık ortalama %30’luk büyümeye rağmen reklam yatırımlarında %58’lik yatırım oranıyla televizyon en çok tercih edilen mecralar arasında liderliğini sürdürüyor. Medya yatırımlarında televizyonun payı Avrupa’da %25, dünya genelinde ise %30-40 düzeylerinde seyrediyor.

Romantik Bir Ülkeyiz

Türkiye’de en çok seyredilen diziler arasında romantizm dizileri geliyor. 2013-2013 yayın döneminde Prime Time (PT)’da yayınlanan programların süre bazında dağılımlarına bakıldığında yaklaşık %65’lik ortalama ile diziler ve bu dizilerin tekrar bölümleri en çok izlenen programlar arasında ilk sırada yer alıyor. İzleyiciler, en çok izlenen farklı temalara sahip bu diziler arasında en çok romantizm öğeleri taşıyan dizileri seviyor. Dizilerden sonra PT’de kendisine en fazla yer bulan programlar ise eğlence ve yarışma programları. Bu programlar ise oldukça düşük denebilecek %1,7’lik bir paya sahip.

Dizilerin Uzun Olmasının Nedeni Tamamen Duygusal

Türk dizileri neden bu kadar uzun? Türkiye’deki dizilerin uzun olmasının nedenini üç kelimeyle özetleyebiliriz; para, para, para… Türkiye’deki dizilerin uzun olması finansal kaygılardan kaynaklanıyor. Rapora göre reklam süreleri de dahil edilirse televizyonlarda yayınlanan dizilerin %60’ının uzunluğu 120 ile 180 dakika arasında değişiyor. Diğer birçok ülkedeki televizyon kanallarında yayınlanan dizilerin aksine Türkiye’de yayınlanan dizilerde 60 dakikanın altında süren dizi hemen hemen hiç yok. Araştırmada öne çıkan bir diğer sonuç ise önümüzdeki dönemde Türkiye’de yayınlanan dizilerin süresi kısalacak gibi gözükmüyor. Bu durumun en önemli nedeni ise reklam sürelerine kısıtlama getirilmesi ile oluşan finansal nedenler… Dizilerin uzun olmasının bir diğer avantajı tekrar ve özetlerin de fazla olmasını sağlıyor. Dizi tekrarları ve özetleri televizyon kanalları için önemli bir ek gelir kaynağı oluşturuyor. Televizyonda yeni bölümü yayınlanan dizilerin toplam süresi %40 iken dizilerin %60’lık büyük bölümünü tekrarlar ve özetler oluşturuyor. Hal böyle olunca izlenme oranı yüksek dizilerin tekrarları ya da özetleri de izleyiciler tarafından oldukça rağbet görüyor. Rağbet gören bu dizilere yapılan reklam yatırımlarının artması dizi sürelerinin uzamasına neden oluyor. Dolayısıyla dizi sürelerinin kısalması şu an için mümkün gözükmüyor. Uzun lafın kısası diziler Türk televizyon kanalları için vazgeçilmez bir unsur olmaya devam ediyor. Önümüzdeki dönemde de bu sürecin böyle süreceğini söylemek herhalde yanlış olmayacaktır.

Türkiye Dizi İhracatında Sınıf Atladı

Türkiye’deki televizyon kanallarının dizi ihracatından sağlamış oldukları gelir 2008-2013 yılları arasında 15 kat arttı. Raporda yer alan verilere göre Türk dizileri yakın geçmişte ortalama 500 dolar civarında satılırken, kaliteli ve bilinirliği yüksek dizilerde bu fiyat bölüm başı 200 bin dolar seviyesine kadar çıktı. Gerek Arap dünyası gerekse Balkan ülkeleriyle kurmuş olduğumuz kültürel bağlar ve coğrafi yakınlık sebebiyle dizilerdeki ihraç oranları hayli arttı. Bu artışın etkisiyle dizi ihracatındaki gelirlerin 2008’den bu yana toplam 10 milyon dolar seviyelerinden 150 milyon dolara kadar ulaştığı tahmin ediliyor. Dizi ihracatının artmasıyla Türkiye’ye olan ilgi de artmış görünüyor. Türk dizilerinin yayınlandığı ülkelerde yapılan araştırma verilerine bakıldığı zaman; 2011 ile 2012 ve 2013 yılları karşılaştırıldığında arama motorlarında Türkiye’ye uçuş arayanların sayısının iki kat arttığı görülüyor.

Kaynak: http://www2.deloitte.com/tr/tr.html